Uncategorized

Τίτλοι πτυχίων και Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα του χθες

       Ο παππούς μου ο Ευγένιος όταν του είπα ότι πέρασα στο Τμήμα Χημείας του ΕΚΠΑ μου είπε:

«Χαζουμάρες…! Μια γιατρέσσα έπριπι να γένς…! Μόνου οι γιατρέσσες έχουν αξία…! Ούλα τ’άλλα είναι μπαρμπούτσαλα…!!!»

      Ο παππούς μου ήταν ένας θαυμάσιος άνθρωπος που με λάτρευε. Γεννημένος το 1926, είχε μεγαλώσει σε μια κοινωνία στην οποία ο πιο μορφωμένος άνθρωπος του χωριού -ή ο μοναδικός μορφωμένος- ήταν ο γιατρός. Κανένας δεν μπορούσε να συναγωνιστεί τον γιατρό σε γνώση επί παντός επιστητού και ό,τι έλεγε ο γιατρός ήταν ιερή εντολή.

      Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα ο κόσμος σε τίποτα πια δεν θυμίζει εκείνη την εποχή. H επιστημονική γνώση γύρω από τα θέματα υγείας έχει διευρυνθεί τόσο που σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες τα θέματα δημόσιας υγείας διαχειρίζονται πια ομάδες με πολλαπλές ειδικότητες, multidisciplinary teams (MDTs) όπως αναφέρεται βιβλιογραφικά [1]. Έτσι, στην Ολλανδία, την ευθύνη παρακολούθησης των παιδιών από την γέννηση εως 4 ετών δεν την έχει μόνο ο παιδίατρος, αλλά μια ομάδα που περιλαμβάνει επίσης ψυχολόγο, εργοθεραπευτή, κοινωνικό λειτουργό, λογοθεραπευτή, νοσοκόμο, σύμβουλο θηλασμού και ενίοτε και άλλες ειδικότητες. Στην Αγγλία ήδη δρομολογείται η δημιουργία MDTs στα γραφεία των οικογενειακών γιατρών [2] ενώ διεθνείς οργανισμοί υγείας όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organization, WHO) [3] και το Εθνικό Ινστιτούτο Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας της Αμερικής (National Institute of Environmental Health Sciences, NIEHS) [4] έχουν πια αναγνωρίσει την σπουδαιότητα του τομέα της Περιβαλλοντικής Υγείας ως έναν αναπόσπαστο και υψίστης σημασίας τομέα έρευνας της Δημόσιας Υγείας.

      Μια νέα εποχή, η εποχή του Lifestyle Medicine, έχει έρθει ως μοναδική απάντηση στο αδιέξοδο που μας είχε οδηγήσει η ιατρική του 20ου αιώνα. Η νέα αυτή προσέγγιση, αναγνωρίζει την ανάγκη για ουσιαστική και αποτελεσματική πρόληψη, για ολιστική προσέγγιση του ανθρώπινου σώματος και πάνω απ’ όλα, για ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις επιπτώσεις των επιλογών τους ως προς τον τρόπο ζωής (lifestyle).

     Γιατροί, διαιτολόγοι, βιοχημικοί, γενετιστές, τοξικολόγοι, στατιστικολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, εκπαιδευτικοί, γυμναστές, ψυχολόγοι, σύμβουλοι ύπνου, σύμβουλοι θηλασμού, health coaches, toxic-free living consultants, life coaches, parenting coaches, training coaches, δάσκαλοι διαλογισμού, δάσκαλοι yoga και οποιοσδήποτε άλλος επαγγελματίας μπορεί να βοηθήσει να αποκατασταθούν οι ανισορροπίες στους έξι βασικούς πυλώνες του Lifestyle Medicine έχει θέση σε μια δημοκρατική αγορά, όσο συμβιβάζεται με την νομοθεσία κάθε χώρας.

      Επίσημοι οργανισμοί προώθησης αυτής της επαναστατικής νέας ιατρικής του 21ου αιώνα έχουν πια ιδρυθεί σε όλον τον κόσμο, [5] ακόμα και σε χώρες που δεν θα περίμενε κανείς να ακολουθήσουν τόσο γρήγορα την νέα εποχή, όπως η γειτονική Αλβανία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Lifestyle Medicine (ELMO) έκανε το πρώτο του συνέδριο μόλις πριν λίγους μήνες, τον Νοέμβριο του 2018.

Αυτά συμβαίνουν λοιπόν στον αναπτυγμένο κόσμο.

Τι συμβαίνει όμως στην Ελλάδα του χθες;

      Στην Ελλάδα του χθες απαιτείται ακόμα πτυχίο ιατρικής, ή έστω διαιτολογίας, για να μπορεί κάποιος να πει δημοσίως ότι η φυτοφαγική διατροφή μειώνει το ρίσκο εμφάνισης διαβήτη χωρίς να προκαλέσει την οργή των “ειδικών”. «Και τι ξέρεις εσύ…; Γιατρός είσαι…;!»

      Αν όμως έχεις πτυχίο ιατρικής ή διαιτολογίας μπορείς με άνεση να υπερασπίζεσαι κάθε αντιεπιστημονική θέση, να προωθείς την κατανάλωση αλλαντικών, να δίνεις διαιτολόγια “αποτοξίνωσης” ή κετονικής διατροφής, να μιλάς για “ορθομοριακή” διατροφή, ακόμα και να έχεις συσκευή “βιοσυντονισμού” στο γραφείο σου. Κανείς δεν θα επιτεθεί στον δημόσιο λόγο σου ό,τι επικίνδυνη ψευδοεπιστήμη κι αν πουλάς, αν πήρες κάποτε πτυχίο ιατρικής ή διαιτολογίας.

      Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων στην Ελλάδα του χθες, ακριβώς όπως ο παππούς μου, ακόμα πιστεύει πώς μόνο ο γιατρός έχει την Γνώση. Κι έτσι αυτή η κοινωνική πίεση του παντογνώστη γιατρού οδηγεί πολλούς γιατρούς στο να αρνούνται να εκφράσουν την απολύτως αποδεκτή άποψη του «Δεν ξέρω» είτε από φόβο ότι θα θεωρηθούν ανεπαρκείς είτε από αλαζονεία.

      Και έτσι φυσικά οδηγούμαστε σε τραγελαφικές καταστάσεις όπως αυτή του Ασωπού, όπου χιλιάδες τόνοι κρεμμύδια, πατάτες και καρότα Βοιωτίας μένουν απούλητα, παρόλες τις διαβεβαιώσεις για την ασφάλειά τους από τους επιστημονικούς εκπροσώπους των εργαστηρίων χημικής ανάλυσης βαρέων μετάλλων της χώρας… «Τι ξέρουν αυτοί..; Δεν είναι γιατροί!» [6]

      Τραγελαφικές καταστάσεις που μόνο στην Ελλάδα μπορούν να συμβούν όπως η δημόσια διένεξη για την δήθεν “τοξική βόμβα” του ναυαγίου του Sea Diamond στον βυθό της Σαντορίνης, στην οποία για βδομάδες σύσσωμη η επιστημονική κοινότητα του ΕΛΚΕΘΕ προσπαθεί να αποδείξει το αυταπόδεικτο, ότι δηλαδή δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την δημόσια υγεία [7]. Όμως… «Τι ξέρουν αυτοί..; Δεν είναι γιατροί!»

Στην Ελλάδα του χθες, τα ονόματα των ερευνητών που δημοσιεύουν μελέτες για διοξίνες σε μητρικό γάλα, PCBs, POPs, βαρέα μέταλλα και μικροπλαστικά σε ψάρια και δεκάδες άλλα θέματα δημόσιας υγείας δεν θα εμφανιστούν ποτέ στις αντίστοιχες δημοσιογραφικές στήλες. Γιατί δεν είναι γιατροί.

«Τι ξέρουν αυτοί..; Δεν είναι γιατροί!»

Αυτή η Ελλάδα του χθες, και όχι μόνο η οικονομική κρίση, είναι συνυπεύθυνη για το δραματικό brain drain που έχει υποστεί η χώρα μας τα τελευταία χρόνια.

Γράφω αυτά τα λόγια απογοητευμένη για όσα έχει προκαλέσει αυτή η ελληνική νοοτροπία, ανακουφισμένη που πλέον δεν αποτελεί κομμάτι της (επαγγελματικής και όχι μόνο) καθημερινότητάς μου και σίγουρη ότι ακούω τον παππού μου από εκεί ψηλά να χασκογελάει λέγοντας:

«Αμ στα ‘λεγα εγώ Λιέν… Έπριπι να γίνουσαν γιατρέσσα…!!!»

 

009

Το παραπάνω άρθρο είναι αφιερωμένο στον παππού μου, Ευγένιο Ιμαμίδη, και στους πολλούς Έλληνες γιατρούς που, σίγουροι για την ποιότητα των υπηρεσιών τους, δεν νιώθουν να απειλούνται από κανέναν,  απολαμβάνουν αυτό τον νέο “επιστημονικό χορό” και την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των διαφόρων ειδικοτήτων και μας καθοδηγούν στην Νέα Ιατρική του 21ου αιώνα.

Αυτοί οι επιστήμονες είναι η Ελλάδα του Αύριο. Στηρίξτε τους.

Uncategorized

A Very Wrong Investment

Anna is a friend of mine.

She is a working mother of two, always trying to have healthy food on the table.

Her husband, Ben, is always complaining about her healthy cooking. He doesn’t really like beans and greens, he is the kind of person who feels that he didn’t really eat unless there is meat in his dinner. Ben exercises a lot. He goes to the gym almost every day and follows a program aiming to build (even) more muscle. He looks really fit.

A few months ago, Anna called me to book a consultation session with me. She sounded quite worried. I thought it is something about her health or her children’s health she wanted to talk about, but it proved to be Ben’s blood tests she was worried about.

Cholesterol, blood pressure, uric acid, and blood sugar were all way off limits.

Ben was very reluctant to join our session, but after some very persistent bed talk, he did.

After spending almost one and a half hour talking about the effects that these elevated values have on his long-term health, the discussion went like this:

Ben: “I know I must change my diet, but really, I am in a phase of my life that I just cannot deal with it. I work so much, I have so much stress… at the end of a crazy day, I just want to go back home, eat my steak with a cold beer and relax with few cigarettes!” “I will… I will start eating healthily after few years… I will quit smoking too…

Procrastination. But not due to perfectionism.

Ben says he will deal with his elevated cholesterol when he manages to achieve his “most important goals”.

Priorities.

Ben is in investment banking. He is a really gifted professional. A very hard-working person. He has an impressive CV and in his mid-40s his monthly salary slip has 5 digits. His dream is to make enough money so that he can stop working in his mid-50s. He dreams of a boat and a nice house on a Greek Island where his children can spend time with Anna’s family, and they can enjoy traveling. There, he will grow his own vegetables and eat a plant-based diet. He will take care of his body.

Ben has calculated all the numbers. The interests, the capital, the expenses. He has invested in many different schemes to reduce the risk. He has invested in shares, in fixed deposits, in real estate, even in gold. His investment plan is carefully designed.

Only that… it is not.

Some very important influential parameters are missing. Those extremely important numbers:

  • Ben’s high cholesterol levels raise his chances of having a heart disease about 200%. [1]
  • Ben’s high blood sugar indicates he has a very high risk of developing type 2 diabetes, a disease that is the 7th leading cause of death in the world. Diabetes raises the chances for many other conditions, like cardiovascular disease, blindness, kidney failure, and lower limb amputation. The prevalence of end-stage renal disease (ESRD) is 10 times higher in people with diabetes. [2]
  • Just by smoking, Ben reduces his life expectancy by approximately 15 years. [3]

 

Ben’s investment is a high-risk investment.

A high risk of not being around to enjoy the money he is gathering with so many sacrifices today.

Don’t be like Ben.

Invest In Your Health.

Let me help you.

 

P.S. This imaginary story is dedicated to the beloved family member of ours that spent all his life following this wrong investment plan and left us early from a preventable disease.

investmentPhoto by rawpixel on Unsplash